----------

Chiến thuật phát triển năng lực và hình thành nhân cách học sinh qua môn Ngữ Văn

Dạy học phải bắt nguồn từ quan sát và trải nghiệm.

Các môn xã hội trong đó có môn Ngữ văn trong nhà trường đã và đang có những chuyển biến về phương pháp dạy học. Học sinh không còn học trong sách vở đơn thuần nữa mà học bằng quan sát và trải nghiệm thực tế để hình thành kiến thức và từ đó vận dụng để giải quyết vấn đề thực tiễn.

Tuy nhiên có nhiều hoạt động dạy học mất rất nhiều thời gian, kinh phí vì thế đòi hỏi người giáo viên phải biết tổ chức giờ học, tái hiện mô hình trong đời sống bằng hình ảnh và tư liệu trong không gian lớp học.

Hệ thống kiến thức mỗi bài học bằng sơ đồ tư duy Mind map là 1 phương pháp giúp phát triển tư duy bằng hình ảnh rất quan trọng, có ý nghĩa với tưởng tượng sáng tạo.

chien-thuat-phat-trien-nang-luc-va-hinh-thanh-nhan-cach-hoc-sinh-qua-mon-ngu-van-2Các vấn đề lý thuyết khô khan chỉ cần bên cạnh có hình ảnh đã biến mọi thứ ghi nhớ trở nên có màu sắc và sinh động hơn rất nhiều.

 Khi làm bài thi hình ảnh sẽ hiện ra trước kéo theo những hồi tưởng và suy luận kiến thức.

Hướng tới những mục tiêu mới ngoài kiến thức.

Dạy học truyền thống nhiều giáo viên tập trung cho mục tiêu kiến thức nên cố gắng truyền tải nhiều kiến thức hơn trong một tiết học. Thực tế thì kiến thức mênh mông phải hình thành kĩ năng tự học suốt đời. Hệ thống ý bằng sơ đồ Mind map là cách thức giảm đi ¾ khối lượng kiến thức rườm rà mà tự học sinh có thể hình thành được.

chien-thuat-phat-trien-nang-luc-va-hinh-thanh-nhan-cach-hoc-sinh-qua-mon-ngu-van

Tiết học Ngữ Văn của trường Lương Thế Vinh, Nam Định

Với sơ đồ tư duy Mind map ban đầu giáo viên có thể trưng sơ đồ mẫu của mình, sau đó đưa sơ đồ trống để học sinh hoàn thiện cuối cùng khi đã quen thuộc học sinh mới có thể tự vẽ được một sơ đồ đẹp đúng chuẩn. Khi đó giáo viên chắc chắn sẽ thấy được sự sáng tạo của học sinh đồng thời biết được có những vấn đề mà chính giáo viên cũng chưa khám phá hết.

Ví dụ với hoạt động đọc hiểu giáo viên có thể sử dụng chiến thuật tự đọc câu hỏi (giao văn bản cho học sinh tự đặt, trao đổi câu hỏi giữa các nhóm rồi mới đưa ra câu hỏi của mình).

chien-thuat-phat-trien-nang-luc-va-hinh-thanh-nhan-cach-hoc-sinh-qua-mon-ngu-van-3Chiến thuật đọc hiểu sẽ giúp học sinh  nhận diện, suy luận, liên tưởng, tìm dụng ý của tác giả từ đó tư duy tốt hơn.

 Đọc 1 cách có chiến thuật là phương pháp đã được thế giới đã tiếp cận hàng trăm năm trước, có vô vàn cuốn sách về cách đọc nhanh đọc hiểu như thế ở các ngôn ngữ khác. Học cũng phải có cách và đọc cũng phải có những cách đọc hiệu quả.

Cốt lõi của việc học phải là học làm người

Giáo dục kỹ năng sống, giá trị sống đang được nhiều nhà trường chú ý phát triển. Các đề tài tư tưởng đạo lý và xã hội phải gần gũi, thiết thực với học sinh như tôi là ai, tôi khát vọng, tôi thành công. Giáo viên phải đặt học sinh trong các mối quan hệ như tôi và gia đình, nhà trường, đất nước, thế giới sẽ giúp kiến thức xã hội có hệ thống.

chien-thuat-phat-trien-nang-luc-va-hinh-thanh-nhan-cach-hoc-sinh-qua-mon-ngu-vanThầy Trịnh Quỳnh( trường THPT Lương Thế Vinh, Nam Định) – người đầu tiên đã ứng dụng phương pháp học bằng hình ảnh cho môn Ngữ Văn.

 Không phải cứ luyện nhiều đề thi sẽ giỏi mà giáo viên phải dạy cho học sinh cách làm bài hiệu quả như kết hợp tư tưởng đạo lý nhìn nhận vấn đề đời sống, sử dụng vấn đề văn học đánh giá câu chuyện xã hội, rèn tư duy đa chiều khi đưa ra bàn luận vấn đề nào đó. Đồng thời học văn nghị luận cần rèn cách lập luận, kết hợp các thao tác biểu đạt, cách viết đoạn, lấy dẫn chứng. Đó là các chiến thuật vừa mới vừa lạ mà học sinh không thể không nắm vững.

Kết luận

Quá trình đổi mới là kết quả của rất nhiều lần phủ định, không phải sự phủ định nào cũng là đúng đắn tiến bộ nhưng về căn bản chúng đều đưa ta tiến về phía trước. Sự đổi mới đi liền với sự phát triển kinh tế, điều kiện cơ sở vật chất chi phối đến hoạt động dạy học. Vì vậy chúng ta hãy tin tưởng khi nền kinh tế đất nước phát triển thì giáo dục không thể vặn mình để có những bước tiến vững vàng hơn

      Nguồn: Trịnh Quỳnh( Tác giả bộ Chiến thuật ôn thi THPT Quốc gia môn Ngữ Văn)

 

Trả lời

Thư điện tử của bạn sẽ không được hiển thị công khai. Các trường bắt buộc được đánh dấu *