Đề thi + đáp án vào lớp 10 môn Văn tỉnh Hải Dương năm 2016

Đề thi + đáp án vào lớp 10 môn Văn tỉnh Hải Dương năm 2016 – phần đề thi

Câu 1 ( 2,0 điểm)

Cho đoạn văn:

Vắng lặng đến phát sợ. Cây còn lại xơ xác. Đất nóng. Khói đen vật vờ từng cụm trong không trung, che đi những gì từ xa. Các anh cao xạ có nhìn thấy chúng tôi không? Chắc có, các anh ấy có những cái ống nhòm có thể thu cả trái đất vào tầm mắt. Tôi đến gần quả bom. Cảm thấy có ánh mắt các chiến sĩ theo dõi mình, tôi không sợ nữa. Tôi sẽ không đi khom. Các anh ấy không thích cái kiểu đi khom khi có thể cứ đàng hoàng mà bước tới.

( Theo Ngữ văn 9, tập 2)

  1. Tìm câu đặc biệt trong đoạn văn trên. Đoạn văn trên trích từ tác phẩm nào? Do ai sáng tác? Sáng tác trong hoàn cảnh nào?
  2. Xác định nội dung cơ bản và nêu ngắn gọn cảm nhận của mình về đoạn văn?

Câu 2 ( 3,0 điểm)

Trong bài thơ Con cò, nhà thơ Chế Lan Viên có viết:

Con dù lớn vẫn là con của mẹ,

Đi hết đời, lòng mẹ vẫn theo con.

Câu thơ gợi cho em những suy nghĩ gì về tình mẹ trong cuộc đời của mỗi con người?

Câu 3 ( 5,0 điểm)

Tấm lòng thủy chung và hiếu thảo của Thúy Kiều trong đoạn thơ sau:

Tưởng người dưới nguyệt chén đồng,

Tin sương luống những rày trông mai chờ.

Bên trời góc bể bơ vơ,

Tấm son gột rửa bao giờ cho phai.

Xót người tựa cửa hôm mai,

Quạt nồng ấp lạnh những ai đó giờ?

San lai cách mấy nắng mưa.

Có khi gốc tử đã vừa người ôm.

( Kiều ở lầu Ngưng Bích – Trích Truyện Kiều – Ngữ văn 9, tập 1)

Đề thi + đáp án vào lớp 10 môn Văn tỉnh Hải Dương năm 2016 – phần đáp án

Đáp án đề thi tuyển sinh vào lớp 10 môn  ngữ văn tỉnh hải dương năm 2016

Câu 1:

  1. Câu đặc biệt: “ Vắng lặng đến phát sợ”
  • Đoạn văn trích trong “Những ngôi sao xa xôi” của tác giả Lê Minh Khuê.
  • Truyện “Những ngôi sao xa xôi” là một trong số những tác phẩm đầu ray của nhà văn, viết năm 1971, lúc cuộc kháng chiến chống Mĩ đang gay go ác liệt.

b.

  • Nội dung: Đoan trích thuật lại khung cảnh và công việc phá bom của Phương Định và hai nữ đồng đội ở một cao điểm trên đường mòn Trường Sơn.
  • Cảm nhận đoạn trích: Học sinh có thể viết một đoạn văn hoặc một bài văn ngắn, đảm bảo các ý chính sau:

Về nội dung

+ khung cảnh vắng lặng phát sợ, cây côi xác xơ, đất nóng, khói đen vật vờ trong không trung, che tầm mắt nhìn của các cô gái. Đó là khung cảnh nguy hiểm, không thuận lợi cho công việc của các cô. Nó có thể làm nhụt chí những con người yếu ớt -> sự khốc liệt của chiến tranh.

+ Tâm trạng và hành động của Phương Định: cô gái tiến đến gần quả bom, bước những bước đàng hoàng, không khom cúi, không sợ hãi bởi cô cảm nhận được ánh mắt của những đồng chí đồng đội dõi theo -> Phương Định là một nữ chiến sĩ dũng cảm, có bản lĩnh cứng cỏi, có tinh thần trách nhiệm cao, luôn cố gắng hoàn thành tốt nhiệm vụ được giao. Cô là tấm gương cao đẹp về tinh  thần quả cảm, tiêu biểu cho vẻ đẹp của thế hệ trẻ Việt Nam thời kỳ kháng chiến chống Mỹ.

-> Khung cảnh làm nền cho con người, càng trong khó khă, thử thách vẻ đẹp của Phương Định càng được thể hiện rõ nét hơn.

+Rút ra bài học cho bản thân: sống biết cống hiến, có tinh thần trách nhiệm, không ngại khó, ngại khổ.

Về nghệ thuật: Kết hớp lời kể và miêu ta rất chân thực, sử dụng ngôn ngữ độc thoại nội tâm.

Câu 2: Suy nghĩ về tình mẹ trong cuộc đời mỗi con người.

  1. Giải thích hai câu thơ:
  • Hai câu thơ khẳng định tình yêu bao la của người mẹ đối với con, qua đó khẳng định vai trò to lớn của mẹ trong cuộc sống của mỗi con người.

     b.

Tình mẹ là tình cảm thiêng liêng, cao quý đẹp đẽ. Mẹ đã vượt qua biết bao khó khăn, vất vả, không ngại hi sinh để dành cho con sự sống, nuôi dạy con nên người, chở che, làm chỗ dựa cho con trước những sóng gió cuộc đời.

– Đó là thứ tình cảm tự nhiên, vô điều kiện và không bao giờ vơi cạn,  ngay cả khi con đã lớn khôn:

“Công cha như núi Thái Sơn

Nghĩa mẹ như nước trong nguồn chảy ra”

  • Mẹ là người có vai trò vô cùng quan trọng trong sự trưởng thành của mỗi con người.

     c. Bàn luận mở rộng:

  • Tình yêu của mẹ là vô điều kiện song không vì thế mà coi đó là thứ nghiễm nhiên ta được đón nhận. Mỗi người con cần khắc ghi, trân trọng công ơn cha mẹ; biết quan tâm yêu thương, chăm sóc mẹ để để đền đáp những tháng ngày mẹ đã vất vả vì ta.
  • Phê phán những kẻ vô ơn, những đứa con bất hiếu, không trân trọng tình thương yêu và sự hi sinh của mẹ.

      d. Bài học, liên hệ bản thân.

Cha mẹ là những người quan trọng nhất trong cuộc đời mỗi chúng ta. Cần cố gắng học tập, rèn luyện trở thành người tài đức để không phù lòng mong mỏi của cha mẹ và có thể đền đáp công ơn to lớn của cha mẹ.

Câu 3: Tấm lòng thủy chung và hiểu thảo của Thúy Kiều qua 8 câu thơ “Kiều ở lầu Ngưng Bích”

  1. Giới thiệu chung
  • Nguyễn Du là đại thi hào dân tộc, danh nhân văn hóa thế giới. Ông là tác gia của “Truyện Kiều” – một tác phẩm có giá trị hiện thực và nhân đạo sâu sắc, một đỉnh cao ngôn ngữ thơ ca dân tộc.
  • “Truyện Kiều” là tác phẩm truyện thơ Nôm đặc sắc, mượn cốt truyện “im Vân Kiều truyện” của Thanh Tâm Tài Nhân – Trung Quốc. Tác phẩm kể về cuộc đời chìm nổi đầy đau thương của Thúy Kiều – một cô gái tài sắc vẹn toàn, qua đó bộc lộ cái nhìn cảm thương sâu sắc của Nguyễn Du với số phận người phụ nữ Việt Nam trong xã hội phong kiến nói riêng và những kiếp đoạn trường nói chung.
  • Đoạn thơ trên thuộc phần 2 “ Gia biến và lưu lạc”, thể hiện nỗi thương nhớ mẹ cha, thương nhớ người yêu của Thúy Kiều khi bị giam lỏng ở lầu Ngưng Bích, qua đó thấy được tấm lòng chung thủy và hiếu thảo của nàng.

      b. Phân tích

B1: Hoàn thành nảy sinh tâm trạng:

  • Gia đình Kiều bị vu oan, cha và em bị bắt bị đánh đập dã man. Để có tiền chuộc cha và em, nàng chấp nhận bán mình cho Mã Giám Sinh nhưng chẳng may bị lừa đảo bán vào lầu xanh của Tú Bà. Đau đớn tủi nhục Kiều tự vẫn nhưng không thành. Tú Bà đã Kiều ra sống ở Lầu Ngưng Bích, thực chất là giam lỏng Kiều rắp tâm bị một âm mưu mới.
  • Dù trong cảnh ngộ cô đơn, đau khổ tuyệt vọng “Bên trời góc bể bơ vơ”, nàng vẫn giữ tấm lòng chung thủy son sắt và tròn chữ hiếu.

B2: Tấm lòng chung thủy của Thúy Kiều:

  • Nỗi nhớ Kim Trọng đến trước vì:

+ Khi bán mình là nàng đã tạm tròn chữ hiếu mà dang dở chữ tình -> luôn mang mặc cảm phụ bạc Kim Trọng.

+ Thúy kiều đã bị lừa, bị thất thân với Mã Giám Sinh, bị giam lỏng ở lầu Ngưng Bích  để đợi người chuộc thân ->lại càng thấy mình không xứng đáng với Kim Trọng.

+Là một nỗi nhớ rất sâu:

“Tưởng”: là “nhớ về”, “mơ tưởng” -> kỉ niệm vẫn vẹn nguyên sống động, vẫn khiến nàng nhớ nhung, mơ tưởng  ->khát vọng tình yêu, hạnh phúc.

Tấm lòng thủy chung của Thúy Kiều: Nàng nhớ đêm trăng thề nguyền và lời thề với Kim Trọng. Đó là những giây phút hạnh phúc nhất cuộc đời nàng -> Là quá khứ khép mở, mở ra 2 đoạn đời của Thúy Kiều. Quá khứ tươi đẹp hạnh phúc bao nhiêu thì hiện tại lại cay đắng, bất hạnh bấy nhiêu -> lời thề còn vẹn nguyên khiến nàng càng tự trách mình phụ bạc chàng Kim.

+Nhớ để mà xót xa: cho Kim Trọng nơi xa vẫn nay đây mai ngó, cho mình lưu lạc nơi chân trời góc bể, cho tấm hình son sắt thủy chung không biết bao giờ mới có thể phôi pha.

  • Qua đó ta có thể cảm nhận được tấm lòng vị tha, tình yêu mãnh liệt, thủy chung mà Thúy Kiều dành cho Kim Trọng cũng như nỗi đau đớn, ân hận giày vò của Thúy Kiều.

B3: Lòng hiếu thảo của Thúy Kiều:

  • Từ “xót”

+ Là nỗi xót xa, thương cảm của một người con dành cho cha mẹ đã tuổi cao sức yếu.

+ Vì tưởng tượng ra cảnh cha mẹ ngày đêm tựa cửa, ngóng chờ mình (“hôm mai”…)

+ Vì vắng nàng cha mẹ thiếu bàn tay chăm sóc: “quạt nồng ấp lạnh”, thiếu người nâng giấc bê gối.

+Vì ý thức được sự vô tình của thời gian -> cha mẹ ở xa ngày càng già yếu hơn.

  • Nàng nhớ để rồi ân hận, tự trách bản thân minhg vẫn chưa tận hiếu với mẹ cha.
  • Thúy Kiều là một người con hiếu thảo.

Nhận xét:

  • Nghệ thuật: Miêu tả diễn biến tâm trạng nhân vật tinh tế, ngoon ngữ chọn lọc, sử dụng từ Hán Việt và điển cố điển tích rất trang trọng; sử dụng hiệu quả các biện pháp ẩn dụ câu hỏi tu từ.
  • Nội dung: Khẳng đinh vẻ đẹp tâm hồn Thúy Kiều, một người tình thủy chung, một người con hiếu thảo, một con người vị tha, đáng trọng.

c. Tổng kết

  • Đoạn trích tiêu biểu cho giá trị nhân đạo của tác phẩm bởi nhà thơ đã bày tỏ sự thấu hiểu, niềm cảm thương sâu sắc cho cảnh ngộ, thân phận và tâm trạng Thúy Kiều.

 

Trả lời

Email của bạn sẽ không được hiển thị công khai. Các trường bắt buộc được đánh dấu *